بدن انسان با مصرف موادی مانند  نشاسته - قندها - پروتئین ها وچربی ها ، مواد

 زائدی را تولید کرده و وارد  خون می کنند که باید این مواد زائد از بدن انسان دفع شوند .

 اما کار دفع مواد زائد از بدن چگونه صورت می گیرد؟

وجود انسان از سه طریق مواد زائد را دفع می کند که عبارتند از:

 1- ادرار

2 - تعریق یا عرق کردن

 3- اجابت مزاج یا دفع مدفوع

جمع آوری مواد زائد موجود در خون و تشکیل ادرار توسط کلیه ها صورت می گیرد. وجود هر

 انسان از دو کلیه تشکیل شده است که در دو طرف ستون مهره ها نزدیک به انتهای کمر در

 دو پهلو قرار دارند کلیه های انسان از واحد هایی تشکیل شده اند که نفرون نام دارند، در

 درون نفرون ها ، واحد های تصفیه خون قرار دارند  این واحد های تصفیه کننده ، کپسول

 بومن نامیده می شوند در کپسول بومن، رگ های آوران و باوران وچود دارد . خون دارای

اوره – کراتینین و اسید اوریک ،از طریق رگ های آوران وارد نفرون ها و کپسول های بومن

می شود،در کپسول بومن عمل تصفیه خون و جداسازی اوره ،کراتینین و مواد زائد موجود

 در خون، انجام می گیرد و از طریق رگهای باوران خون عاری از مواد زائد ، به  خارج از کلیه

 باز می گردد.پس از جمع آوری مواد زائد و تشکیل ادرار در کپسول بومن ،ادرار ایجاد شده

 در لگنچه ادرار موجود در کلیه نگه داری می شود. کلیه های انسان این توانایی را دارند که

 روزانه 150 لیتر ادرار ، را از مواد زائد و آب موجود درخون ایجاد کنند اما اگر قرار بود انسان

 در روز 150 لیتر از حجم مایعات موجود در خون خویش را به دلیل ایجاد ادرار توسط کلیه از

 دست بدهد ، در زندگی اجتماعی در جامعه و زندگی ،و ایجاد شرایط مساعد برای

حیات سلول های بدن ، با مشکل مواجه می شد .

هورمونی به نام آنتی دیورتیک یا هورمون adh  از بروز مشکل ذکر شده جلوگیری می کند

این هورمون که از بخش قشری غده فوق کلیوی  ساخته و ترشح می شود ، در زمان

 جمع آوری مایع ادرار ایجاد شده در لگنچه کلیه ،ترشح می شود و 90 در صد از آب موجود

در ادرار را، بدون مواد زائد محلول در ادرار به جریان خون باز می گرداند.ادرار موجود در

لگنچه کلیه از طریق لوله های انتقال دهنده ادرار به مثانه،  به  درون مثانه انتقال می یابد

 این بافت قابلیت نگه داری حداکثر 300 سی سی ادرار را در خود دارد زمانی که حجم

ادرار موجود در مثانه از 150 سی سی تجاوز می کند ، اعصاب مثانه  به منظور دفع ادرار

فعال می شوند تا مثانه  ادرار موجود را به خارج از بدن  دفع کند.علاوه بر عمل تصفیه بدن

 و پاکسازی بدن از مواد زائد ، توسط کلیه، کلیه عملکردهای دیگری را در وجود آدمی

انجام می دهد که عبارتند از:

تنظیم فشارخون – یونازیزاسیون بدن و تنظیم املاح بدن – تحریک مغز قرمز استخوان

برای ساختن گلبول های قرمز خون و تامین گلبول قرمز خون از طریق کنترل

مغز قرمز استخوان نقش دارد.این عضو بسیار اساسی در وجود انسان،ممکن است با

عوامل بیماری زا و ناراحتی هایی  در معرض خطر قرار گیرد ، بیماری های کلیه را می توان

به سه دسته اصلی تقسیم کرد که عبارتند از :

1 - سنگ های کلیه

 2- نارسایی های کلیه

3- سرطان های کلیه

به طور کلی علل اصلی تشکیل سنگ در کلیه عبارتند از ازیاد اسید اوریک به واسطه 

زیاده روی در مصرف پروتئین های گیاهی و حیوانی ، که منجر به ایجاد سنگ پروتئینی در

 کلیه می شود . و دسته دوم از سنگ های کلیه که به دلیل بالارفتن میزان کلسیم در

خون ، در کلیه ها تشکیل می شود. دومین دسته از بیماری های کلیه نارسایی های کلیه

می باشد  نارسایی کلیه با تاثیر بر نفرون ها در کلیه،ممکن است بیماری نفریتیت را ایجاد کند

 عوامل ایجاد نارسایی کلیه عبارتند از1- عفونت 2- عامل وراثت 3- مصرف الکل  و مصرف

زیاد مواد پروتئین دار و بی تحرکی بیماری هایی که در صورت عدم درمان و کنترل بیماری

منجر به ایجاد عارضه در کلیه ها می شوند عبارتند از:

1- بیماری فشار خون : کلیه عضو بسیار مهمی است که بالا یا پایین رفتن فشار خون

می تواند تاثیر منفی بر عملکرد کلیه ها بر جای گذارد.دومین ناراحتی ایجاد کننده

نارسایی کلیه بالا رفتن میزان قند خون است که می تواند با ضربه زدن به رگ های کلیه

در کارکرد کلیه مشکلاتی را به وجود آورد .

برای جلوگیری از ایجاد سنگ های کلیه و جلوگیری از نارسایی های کلیه چه نکاتی را

 باید مورد توجه قرار داد ؟

1- مصرف آب و مایعات زیاد

2- خودداری از مصرف الکل

3- انجام فعالیت روزانه و ورزش منظم

4- جلوگیری از ایجاد استرس و داشتن استراحت کافی

5- جلوگیری از سرما زدگی و ایجاد عفونت .

چه مواد غذایی می تواند برای کلیه مفید باشد ؟

 مصرف آب زیاد - مصرف هندوانه - مارچوبه - آلوگرا - سبزیجات - مصرف روزانه سه

 فنجان چای سیاه و یک فنجان چای سبز و کرفس می تواند به سلامت کلیه کمک کند .